السيد الگلپايگاني
33
مجمع المسائل ( فارسي )
ذي رحم اگر عين آن موجود باشد كسى كه بخشيده مىتواند پس بگيرد واگر موجود نيست حقي ندارد . ( شرط در ضمن عقد ) س 71 - معمول است در قولنامهها مىنويسند اگر هر يك از متبايعين تا فلان مدت از آنچه در اين ورقه نوشته شده تخلف كرد ويا معامله را به هم زد مبلغ هزار تومان مثلا دادنى باشد آيا اين قرار داد شرعي والتزام به آن واجب است يا خير . ج - اگر در ضمن عقد لازمى اين شرط را كرده باشند لازم الوفاء است . س 72 - مالك قريه به رعايا اعلام كرده است هر كس در ملك من عمارتى بسازد ويا باغي احداث نمايد واز ملك من به قريه ديگر كوچ كند حق فروش أعيان احداث شده را ندارد ورعيت هم باغ وعمارتى احداث كرده تير ودرب وپنجره عمارت ومو باغ را مالك داده يا رعيت اينها را از جاى ديگر خريدارى نموده ودر عمارت وباغ به كار برده است اگر رعيت به قريه ديگرى كوچ كند بايد با مالك مصالحه كنند يا رعيت حقي ندارد . ج - اگر درب وتير وپنجره وأمثال آنها را مالك داده وبه رعيت نبخشيده ملك مالك است ورعيت حقي به آنها ندارد واما اگر أعيان مذكوره مال خود رعيت بوده مجرد اعلام مذكور موجب خروج از ملك أو نمىشود بلى اگر در ضمن عقد لازم رعيت ملتزم شده كه با كوچ كردن واگذار به مالك نمايد واجب است بر أو مطابق شرط عمل نمايد . س 73 - قولنامهاى كه در عصر فعلى رايج شده شرعيت دارد يا نه مثلا فعلا جنس را مىفروشد به مبلغ معينى ومشروط بر اين كه تا يك هفته ديگر هر كدام از بايع ومشترى پشيمان شدند مبلغى دادنى باشند آيا اگر اين شرط بنحو شرط نتيجة باشد مثلا گفته شود مبلغى كه آقاى مشترى به بايع از بابت قيمت جنس داده است ثلث آن پس داده نشود صحيح است يا نه ؟